Tuyển tập Đệ Tử Quy Con Đường Đạt Đến Nhân Sinh Hạnh Phúc - Thầy Thái Lễ Húc Giảng
Tập 10: Hướng dẫn trẻ nhỏ bắt đầu làm từ điều thiện nhỏ, sửa chữa từ điều ác nhỏ như thế nào?
Sở thích của cha mẹ ảnh hưởng như thế nào đối với trẻ nhỏ?
SỰ TUY TIỂU, VẬT THIỆN VI. CẨU THIỆN VI, TỬ ĐẠO KHUY. VẬT TUY TIỂU, VẬT TƯ TÀNG. CẨU TƯ TÀNG, THÂN TÂM THƯƠNG.
Sự tuy tiểu, vật thiện vi. Cẩu thiện vi, tử đạo khuy (Việc tuy nhỏ, chớ tự làm. Nếu đã làm, thiếu đạo con)
Vật tuy tiểu, vật tư tàng. Cẩu tư tàng, thân tâm thương (Vật tuy nhỏ, chớ cất riêng. Nếu cất riêng, cha mẹ buồn)
THÂN SỞ HIẾU, LỰC VI CỤ. THÂN SỞ Ố, CẨN VI KHỨ. THÂN HỮU THƯƠNG, DI THÂN ƯU. ĐỨC HỮU THƯƠNG, DI THÂN TU. THÂN ÁI NGÃ, HIẾU HÀ NAN. THÂN TĂNG NGÃ, HIẾU PHƯƠNG HIỀN.
Thân sở hiếu, lực vi cụ (Cha mẹ thích, dốc lòng làm)Học nghiệp, sự nghiệp, gia nghiệp chúng ta đều phải làm cho tốt để cha mẹ có thể yên lòng. Chúng ta cũng có nhắc tới nghề nghiệp thì cũng nên chọn cái mà mình thích hợp, sau đó tận tâm, tận lực phát triển, tuyệt đối không được theo đuổi mục tiêu cao xa không thực tế.
Ở vào thời nay, có rất nhiều người thường hay mong muốn giàu có nhanh chóng. Trong thiên hạ thật ra làm gì có bữa ăn nào là miễn phí. Khi có ý muốn làm giàu nhanh chóng thì có một câu nói: “Dục tốc tắc bất đạt”. Thường thường khi một người thay đổi công việc, thì thật ra trong lòng anh ấy đang rất nóng lòng. Khi một người nóng lòng thì anh ấy rất khó đưa ra được sự lựa chọn chính xác. Hơn nữa khi anh ấy thay đổi công việc, rất có thể sẽ làm cho cha mẹ bắt đầu cảm thấy lo lắng.
Mặt khác, cứ mỗi lần anh ấy thay đổi công việc như vậy, chân thật sẽ ảnh hưởng đến sự tín nhiệm của xã hội đối với anh ấy. Đáng lẽ đang có mối làm ăn rất tốt, đùng một cái anh ấy thay đổi. Ví dụ như mở bệnh viện, trong khi anh đang là bác sỹ có tiếng ở bệnh viện này, có rất nhiều người đến tìm anh để khám bệnh. Nhưng chúng ta hãy nghĩ xem, không phải bởi y thuật của chúng ta giỏi, mà còn vì bệnh viện có một người lãnh đạo rất giỏi, còn có Hội đồng quản trị đã tác thành cho chúng ta thì chúng ta mới có cơ hội để làm công việc này. Chúng ta cũng phải nghĩ rằng đã có một thời gian lâu dài làm việc ở cái bệnh viện này, trong khoảng thời gian này cũng có rất nhiều người tác thành cho chúng ta có được công việc ổn định. Cho nên không thể vì nghĩ rằng chúng ta rất giỏi, phải phát triển hơn nữa mà đi mở một cái bệnh viện khác đối diện ngay với bệnh viện cũ của mình, để tự mình được làm ông chủ. Làm như vậy có thể sẽ mất đi nhân hòa. Có khi chúng ta lại rủ thêm đồng nghiệp khác cùng đi mở bệnh viện. Chúng ta làm gì cũng phải làm đâu chắc đó, không được nóng vội. Hơn nữa vui vẻ khi gặp mặt thì cũng phải vui vẻ lúc chia tay. Nếu như chia tay không vui vẻ thì những oán khí này sẽ ngăn cản các vị phát triển sự nghiệp. Khi chúng ta làm đâu chắc đó, tự để cho những cơ hội này đến lúc chín muồi thì tự nhiên sẽ thành công.
Những của cải trong cuộc đời, tuyệt đối không phải các vị đi tranh cướp mà có được. Tục ngữ có câu: “Số có của thì trước sau gì cũng có, số không có thì có cầu cũng không được”. Muốn gặt được quả gì thì điều quan trọng nhất là ta trồng thứ gì? Trong bài giảng mấy ngày trước chúng ta cũng đã nhắc tới, nguyên nhân chân thật của sự giàu có là phải biết thường xuyên “bố thí”, làm nhiều việc có ích cho xã hội. Bố thí nhiều tự nhiên sẽ được giàu có. Giống như người giàu nhất Hồng Kông là Lý Gia Thành, hàng năm ông quyên hiến rất nhiều tiền. Tôi đã từng đến Sán Đầu diễn giảng. Ông là người Sán Đầu, ông quyên góp rất nhiều thiết bị công trình công cộng cho quê hương ông.
Cho nên, đối với công việc các vị cũng phải làm ăn chắc chắn, không nên theo đuổi mục tiêu cao xa không thực tế, và nhất là không được nóng vội, nếu không rất có thể sẽ ảnh hưởng đến cả những người thân ở xung quanh các vị. Các vị làm việc càng chắc chắn thì sẽ làm cho người khác càng yên tâm.
SỰ TUY TIỂU, VẬT THIỆN VI. CẨU THIỆN VI, TỬ ĐẠO KHUY. VẬT TUY TIỂU, VẬT TƯ TÀNG. CẨU TƯ TÀNG, THÂN TÂM THƯƠNG.
Việc tuy nhỏ, chớ tự làm
Nếu đã làm, thiếu đạo con.
Vật tuy nhỏ, chớ cất riêng
Nếu cất riêng, cha mẹ buồn.
Sự tuy tiểu, vật thiện vi. Cẩu thiện vi, tử đạo khuy (Việc tuy nhỏ, chớ tự làm. Nếu đã làm, thiếu đạo con)
Thật ra có rất nhiều việc thiện lớn đều từ việc thiện nhỏ góp lại mà nên, có rất nhiều việc ác lớn đều từ việc ác nhỏ tích lũy mà thành. Cho nên Lưu Bị đã từng khuyên con ông một câu rất quan trọng đó là: “Đừng nghĩ việc thiện nhỏ mà không làm, đừng tưởng việc ác nhỏ mà làm”. Một lời nói, một cử chỉ của trẻ nhỏ ở trong gia đình cũng không thể cẩu thả, không được tùy tiện, bởi sau này ra ngoài đời có thể sẽ phạm phải lỗi lớn. Đương nhiên khi muốn trẻ nhỏ “vật thiện vi” (chớ tự làm) thì phụ huynh cũng phải “vật thiện vi” (chớ tự làm) để làm gương cho con trẻ. Ví dụ như khi đang ngồi xem ti vi, cha mẹ có được để chân lên bàn không? Đây tuy là việc nhỏ nhưng sẽ làm cái gương tùy tiện cho trẻ nhỏ.
Ví dụ như khi lái xe ra ngoài, còn nhớ có một thầy giáo ở Thẩm Quyến, hôm đó anh ấy chở theo một đứa bé hơn năm tuổi. Khi lái xe và gặp đèn đỏ anh liền dừng xe lại. Đứa bé thấy thầy giáo dừng xe lại liền nói: “Thầy giáo! Thầy không phải dừng lại. Thầy cứ cho xe chạy thẳng, sau đó cho xe quay lại!”. Đứa bé học ở đâu vậy? Mẹ của đứa bé là cảnh sát. Cho nên “Sự tuy tiểu, vật thiện vi” (việc tuy nhỏ, chớ tự làm). Người thầy sau khi nghe xong cũng rất nhạy cảm, việc này nhất định phải trao đổi với phụ huynh mới được. Khi trẻ chưa xác lập được phán đoán đúng sai, chúng ta lại toàn làm ra những gương sai lầm cho trẻ học theo. Thế thì làm sao được? Người thầy này cũng rất có nghệ thuật nói chuyện. Ông đến nói chuyện với phụ huynh của đứa bé, ông nói: “Hôm nay con trai cô dạy tôi lái xe”. Mẹ của đứa bé lập tức cười, vì trong lòng đã biết là việc gì rồi.
THÂN SỞ HIẾU, LỰC VI CỤ. THÂN SỞ Ố, CẨN VI KHỨ. THÂN HỮU THƯƠNG, DI THÂN ƯU. ĐỨC HỮU THƯƠNG, DI THÂN TU. THÂN ÁI NGÃ, HIẾU HÀ NAN. THÂN TĂNG NGÃ, HIẾU PHƯƠNG HIỀN.
Cha mẹ thích, dốc lòng làm
Cha mẹ ghét, cẩn thận bỏ.
Thân bị thương, cha mẹ lo
Đức tổn thương, cha mẹ tủi.
Cha mẹ thương, hiếu đâu khó
Cha mẹ ghét, hiếu mới
Thân sở hiếu, lực vi cụ (Cha mẹ thích, dốc lòng làm)
Hy vọng của cha mẹ đối với chúng ta, ví dụ như mong thành tích học tập của chúng ta được tốt, mong bài tập của chúng ta được tốt, chúng ta phải tận tâm, tận lực để hoàn thành điều mong muốn của cha mẹ. Nhưng chúng ta hãy suy xét một chút: Cha mẹ thời nay thật ra “mong muốn” cái gì? Nếu như mong muốn của cha mẹ là hiếu danh, hiếu lợi, như vậy sẽ có ảnh hưởng gì đối với con cái? Có thể con cái cũng sẽ hiếu danh, hiếu lợi. Khi bọn trẻ hình thành thái độ như vậy, thì đối với cả cuộc đời của chúng cũng sẽ bị ảnh hưởng không tốt. Cho nên sở hiếu của cha mẹ cũng phải có giá trị nhân sinh quan đúng đắn.
Vào thời xưa, Sở Vương rất thích những người con gái eo nhỏ. Kết quả là trong cung có rất nhiều cô gái bị chết đói. Người dưới quyền thường hay phụ họa theo sở hiếu của người trên, kéo theo cả một nếp sống sai lầm. Nếp sống một nhà sai lầm thì nhà sẽ sụp đổ. Vua của một nước lôi kéo nếp sống sai lầm thì nước sẽ sụp đổ. Cho nên gọi là: “Nhất gia nhân, nhất quốc hưng nhân. Nhất gia nhượng, nhất quốc hưng nhượng. Nhất nhân tham lệ, nhất quốc tác loạn“. Nếu như vua một nước tham lam tiền tài, kết cục có thể sẽ phát sinh xung đột với nhân dân.
Ngày xưa Trụ Vương sủng ái Đát Kỷ. Vào thời của Trụ Vương có hiền thần phò tá không? Có! Đương thời có rất nhiều hiền thần, đều rất có học vấn, trong đó có một vị gọi là Cơ Tử. Vị Cơ Tử nhìn thấy một sự việc thì ông liền biết được triều nhà Thương không giữ được nữa. Ông mới nhìn có một sự việc mà đã biết trước được sự việc về sau. Cho nên người học sách Thánh Hiền thời xưa đều có thể thấy mầm biết cây, nhìn thấy một số việc nhỏ là có thể liên tưởng đến sau này sẽ có những ảnh hưởng không tốt gì. Bởi ông nhìn thấy Trụ Vương tặng Đát Kỷ một đôi đũa làm bằng ngà voi. Tại sao Cơ Tử nhìn thấy đôi đũa ngà voi thì biết rằng nhà Thương sẽ bị diệt vong? Chúng ta sẽ nói: “Sự việc liệu có nghiêm trọng đến thế không?”. Vậy chúng ta hãy suy luận kỹ càng xem: Khi Đát Kỷ cầm đôi đũa ngà voi, vậy xin hỏi: Đát Kỷ sẽ dùng ly rượu gì? Có lẽ là ly ngọc tê giác. Tương xứng với ly ngọc tê giác, xin hỏi: Phải dùng khay làm bằng gì? Có lẽ là khay làm bằng vàng, bằng bạc. Khay làm bằng vàng, bằng bạc có phải là để đựng rau xanh, đậu phụ không? Có hay không? Mà phải đựng thứ gì? Đựng sơn hào hải vị. Đựng sơn hào hải vị, vậy chúng ta có thể mặc áo phông để ăn sơn hào hải vị không? Mà phải mặc thứ gì? Lụa là gấm vóc. Phải mặc lụa là gấm vóc để ăn sơn hào hải vị. Vậy có thể ở nhà gỗ chật hẹp không? Phải ở cung điện lộng lẫy. Những thứ này đều cần phải có tiền. Vậy tiền từ đâu ra? Không ngừng bóc lột nhân dân, bóc lột mồ hôi nước mắt của nhân dân. Cuối cùng thì nhân dân sẽ đứng dậy đối kháng với vua Trụ. Cho nên cái đó gọi là: “Một người tham ác thì một nước sẽ loạn”. Các vị coi, các bậc Thánh Hiền thời xưa đích thực là rất có trí tuệ. Họ biết cách kéo tơ bóc kén, có thể nhìn thấu được những ảnh hưởng không tốt về sau.
