Tuyển tập Đệ Tử Quy Con Đường Đạt Đến Nhân Sinh Hạnh Phúc - Thầy Thái Lễ Húc Giảng
Tập 7: Thực hiện hiếu đạo và dẫn dắt trẻ nhỏ tận hiếu như thế nào?
CHƯƠNG THỨ NHẤT: NHẬP TẮC HIẾU (Ở nhà phải hiếu)
Tôi liền cảm thấy không khí là lạ nên ngồi xuống mà cứ như ngồi trên ổ kiến lửa vậy. Anh vội đến trước mặt tôi rồi nói: “Cả đời này tôi chỉ tôn thờ bố mẹ, chỉ tôn thờ thầy giáo”. Tôi thấy sự việc khác thường nên vội vàng đứng dậy. Kỳ thực là do năm ngày giáo huấn Thánh Hiền đã làm cho anh vô cùng cảm động, chứ chúng ta cũng không có công lao gì, cho nên không thể nhận đại lễ của anh được. Kết quả là người đàn ông 40 tuổi khỏe mạnh cứ túm lấy đôi tay bé nhỏ của tôi, làm cho tôi không biết phải làm sao nữa. Thấy anh có thành ý như vậy, lòng tôi cũng bình tĩnh trở lại và để cho anh được toại nguyện tấm lòng cung kính của anh.
Chúng tôi cũng cảm thấy trách nhiệm trên vai của chúng tôi rất nặng nề. Hi vọng thông qua những bài giảng, chúng tôi có thể làm cho càng nhiều người hiểu được rằng cổ Thánh tiên Hiền phi thường vĩ đại. Các Thánh nhân nhất định muốn chúng ta thông qua những giáo huấn của các Ngài để làm cho thế kỷ 21 trong tương lai có thể đạt được gia đình yên vui, xã hội bình an.
Cho dù hiện nay bạn đã 40 hay 50 tuổi, cho dù con cái của bạn đã hai mươi mấy tuổi đi nữa bạn cũng không nên lo lắng điều gì, vì lòng thành thì sắt đá cũng phải mở lòng. Chúng ta chỉ tự hỏi mình rằng liệu đạo đức, học vấn của chúng ta có đầy đủ hay không, chứ chúng ta tuyệt đối không sợ người khác không thay đổi.
Tại sao trẻ em lại lười biếng?
Chúng ta lại xem xét vấn đề khác: Tại sao trẻ em lại lười biếng? Nguyên nhân ở đâu? Tôi thấy hiện giờ các vị cũng biết phân tích sự việc rồi. Sự lười biếng của trẻ em không phải là khi lớn lên chúng mới có thói quen đó. Cho nên nói: “Thiếu thành nhược thiên tính, tập quán thành tự nhiên”. Giáo dục tại sao lại phải từ lúc càng sớm càng tốt? Bởi vì khi đã thành thói quen thì rất khó sửa. Tôi còn nhớ đứa cháu trai gọi tôi bằng cậu. Lúc còn nhỏ, khi nó nhìn thấy mẹ nó lau bàn được một nửa thì lại có việc khác phải đi giải quyết ngay. Thế là nó liền chạy tới cầm khăn lau lên và bắt chước lau bàn. Một lúc sau chị gái tôi về. Gặp tình huống như vậy các vị sẽ xử lý ra sao? Chị gái tôi liền đến bên con trai và nói: “Vỹ Vỹ! Con vẫn bé thế này mà đã biết hiếu thảo với ba mẹ, còn biết giúp mẹ lau bàn, thật là ngoan!”. Thế là thằng bé càng lau càng thấy hứng thú. Cho nên trẻ em cần sự cổ vũ, tán thán của chúng ta mới có thể kích thích tiềm năng của chúng. Đợi thằng bé lau xong mẹ nó lại nói với nó rằng: “Tiểu Vỹ! Khi lau bàn nếu như con chú ý lau xung quanh bốn góc cũng sạch sẽ, thì công việc lau bàn của con đã hoàn thành mỹ mãn không chê vào đâu được!”. Động tác này của người mẹ một là để khẳng định lòng hiếu thảo của cậu bé, hai là dạy cho cậu biết cách làm việc. Cho nên người cháu của tôi rất thích sạch sẽ, mới ba, bốn tuổi đã tự gấp chăn màn, nhìn là thấy trắng tinh, sạch sẽ. Bởi vậy hướng dẫn thái độ sống cho trẻ em ngay từ nhỏ là rất quan trọng.
Nếu như lúc đó người mẹ lại bực mình chạy lại mắng: “Này! Con làm gì vậy? Mau tránh ra chỗ khác, không được nghịch ngợm ở đây”. Bạn chỉ cần làm thế hai, ba lần thì đứa bé có còn qua lau bàn nữa không? Đáp án là: Không. Cho nên làm cha mẹ phải nắm lấy cơ hội để giáo dục con cái, nếu không sẽ mất đi nhiều cơ hội tốt. Đến khi chúng không biết giúp bạn làm việc nhà nữa, lúc đó bạn có tức giận cũng vô ích mà thôi.
Có rất nhiều phụ huynh nói: “Con chỉ cần học cho tốt, những việc khác không cần quan tâm”. Như vậy có tốt không? Bạn xem, đứa bé chỉ biết có học, các việc khác đều không biết làm, đối với đứa nhỏ mà nói nó có tự tin vào năng lực làm việc của nó không? Đáp án là: Không. Nó càng không tự tin thì càng không dám đi làm, càng không đi làm thì liệu nó có ý thức trách nhiệm không? Đáp án là: Không., Phụ mẫu hô, ứng vật hoãn (Cha mẹ gọi, trả lời ngay)
Đây là nói đến thái độ nói chuyện của con trẻ đối với cha mẹ rất là quan trọng. Thực ra từ cử chỉ, lời nói có thể nhìn thấy đạo đức, học vấn của một con người. Cho nên thái độ con cái nói chuyện với cha mẹ, đối với trẻ em sẽ có ảnh hưởng rất sâu sắc, những gì chúng hình thành được là lòng hiếu thảo, lòng tôn kính, vậy thì học vấn của chúng đã có được nền tảng vững chắc. Khi chúng không có được lòng hiếu thảo, lòng kính trọng này thì trong lòng chúng sẽ có thể là ngạo mạn, có thể không kính trọng, như vậy rất có thể hủy hoại đạo đức, sự nghiệp cả đời của chúng. Tôi nói như vậy không ngoa chút nào.
Nếu một người muốn cống hiến cho xã hội, cho Quốc gia, trước tiên thì phải làm sao? Trong “Đại Học” có nói đến một câu: “Cổ chi dục minh minh đức ư thiên hạ giả, tiên trị kỳ quốc. Dục trị kỳ quốc giả, tiên tề kỳ gia. Dục tề kỳ gia giả, tiên tu kỳ thân. Dục tu kỳ thân giả, tiên chính kỳ tâm”. Cho nên đứa trẻ phải có lòng thành, lòng ngay thẳng thì nó mới có thể tu thân, tề gia. Nuôi dưỡng lòng hiếu thảo, lòng kính trọng của trẻ là làm cho lòng chúng được ngay thẳng.
Thế nào gọi là lòng thành, lòng ngay thẳng? Phải “cách vật trí tri”. “Cách vật” là loại trừ lòng ham muốn vật chất của trẻ, loại bỏ thói quen xấu của chúng như là bực mình, ngạo mạn, và những thói quen xấu khác. Từ nhỏ đã phải loại bỏ những thói quen xấu này thì được gọi là “cách vật trí tri”. Vậy thì trẻ mới có thể có lòng thành tâm, thành ý. Cho nên học vấn to lớn cũng là sinh ra từ những chi tiết bé nhỏ.
Phụ mẫu lệnh, hành vật lãn (Cha mẹ bảo, chớ làm biếng)
Chúng ta nhận lời làm gì cho cha mẹ thì không được lười biếng, nhận lời là phải làm ngay. Như vậy chúng ta yêu cầu bọn trẻ thì rất hữu dụng. “Không phải con bảo là đi tắm hay sao? Đi tắm ngay đi! Cha mẹ bảo, chớ làm biếng!”. Khi bạn và bọn trẻ cùng có chung tiếng nói, chúng ta cùng tuân thủ lời giáo huấn của đức Khổng Tử. Khi bọn trẻ cùng có chung tiếng nói với bạn thì bạn rất dễ nói chuyện với chúng.
Vậy chúng ta cũng nên suy xét lại: Chúng ta trưởng thành như thế này rồi, vậy khi cha mẹ sai bảo, việc mà cha mẹ nhờ ta làm chúng ta có “hành vật lãn” (làm ngay không lười biếng) hay không. Đối với người thân quyến thuộc, những việc đã nhận làm rồi mà lại dễ dàng trốn tránh không làm là những việc gì? Việc của ai? Đó là việc của cha mẹ thân nhất của mình, thậm chí là việc của người vợ, người chồng thân thương nhất của mình. Người thân nhất của chúng ta đều là người có ân đức nhất, quan trọng nhất trong đời sống nhân sinh của chúng ta, nhưng chúng ta lại dễ dàng thất tín với họ. Nguyên nhân do đâu? Bởi nếu thất hứa với khách hàng chúng ta sẽ không kiếm được tiền. Còn thất hứa với cha mẹ thì chúng ta vẫn có thể viện lý do như là: “Gần đây con rất bận, con xin lỗi, con thật là xin lỗi”. Cho nên chúng ta phải nghĩ lại, đối với cha mẹ lẽ ra càng phải giữ chữ tín, như vậy mới là thái độ đúng đắn. Và đương nhiên rồi, khi giữ chữ tín với cha mẹ thì với người khác chúng ta cũng phải giữ chữ tín. Hôm nay sau khi nghe xong bài giảng này, mỗi chúng ta hãy suy xét lại ai đã từng hứa với cha mẹ điều gì mà chưa thực hiện thì phải nhanh chóng đi thực hiện.
Ở Thẩm Quyến có một thầy giáo, anh ấy nghe xong bài giảng thì liền nói: “Mấy ngày trước tôi về nhà, thấy ba tôi cầm chiếc bàn cạo râu đã cùn, tôi liền nói với ông: Ba à! Cái này cũ rồi, không dùng được đâu, để con mua cái mới cho ba”. Anh ấy lập tức vứt cái bàn cạo râu vào thùng rác, nhưng lại quên khuấy không mua cái mới cho cha. Kết quả làm cha anh tức giận mấy ngày liền. Sau khi nghe xong bài giảng thì đột nhiên nhớ ra, anh lập tức gọi điện về nhà xin lỗi người cha, rồi vội vàng đi mua và trở về nhà. Hóa ra không phải chỉ có một người mà còn có người khác cũng quên. Có một thầy giáo khác cũng vậy, hứa với cha sẽ mua bàn cạo mới nhưng cuối cùng cũng quên mất không mua. Cho nên, con người đích thực cần phải được nhắc nhở. Bên cạnh bạn luôn có người bạn tốt, bạn thường xuyên xem Kinh sách thì có thể thường xuyên nhìn thấy mình còn có những gì chưa hoàn thiện.
