TỊCH MỊCH KÝ - THÍCH NỮ TRÍ HẢI TỊCH MỊCH KÝ - THÍCH NỮ TRÍ HẢI Tác Giả: Thích Nữ Trí Hải
NXB: Hồng Đức
Số Trang: 188 Trang
Hình Thức: Bìa Mềm Có Tay Gập
Khổ: 12x20cm
Năm XB: 2019
Độ Dày: 1,2cm
TMK1 VĂN HỌC PHẬT GIÁO 70.000 đ Số lượng: 5 Quyển
  • TỊCH MỊCH KÝ - THÍCH NỮ TRÍ HẢI

  •  121 Lượt xem
  • Mã sản phẩm: TMK1
  • Giá bán: 70.000 đ

  • Tác Giả: Thích Nữ Trí Hải
    NXB: Hồng Đức
    Số Trang: 188 Trang
    Hình Thức: Bìa Mềm Có Tay Gập
    Khổ: 12x20cm
    Năm XB: 2019
    Độ Dày: 1,2cm


Số lượng
TRÍCH “TỊCH MỊCH KÝ - MÙA XUÂN NHỚ RỪNG”:
Có những chặng đời đi qua, khi hồi tưởng lại ta thở phào nhẹ nhõm, ngạc nhiên tự hỏi làm sao mà ta thoát được an toàn vậy. Tùng Thiện Vương diễn tả ý này trong câu thơ tuyệt bút: Giang hồ kế vãng bạch âu kinh (kể lại chuyện cũ trên giang hồ, còn chim bạch âu nghe mà khiếp hãi). Chắc hẳn khi từ giã cõi đời ta sẽ ngạc nhiên tự hỏi: “Tại sao ta sống được đến lúc này!”. Nhưng có một chặng đời để lại trong tôi một niềm hỉ lạc vẫn còn âm hưởng mãi, ấy là khoảng thời gian độc cư ở núi rừng. Am tranh nằm dưới chân một ngọn đồi thoai thoải xuống con suối hẹp thông ra một nhánh sông nhỏ. Ngọn đồi còn nguyên vẹn chưa được khai thác, chỉ dăm ba nóc nhà ở rải rác cạnh đất trồng trọt. Kỳ dư toàn là cỏ xanh và thông. Mùa xuân năm ấy, dạo lên đỉnh đồi, tôi gặp vô số hoa dại nở trên cỏ và trong những hốc đá. Hoa đang thi nhau leo lên đỉnh đồi trong một cuộc hành hương đi viếng chúa Xuân.

Độc hành độc bộ giữa thiên nhiên u tịch nhưng tràn trề sức sống, tôi liên tưởng đến một ngọn đồi thông ở Đà Lạt chi chít mồ mả. Nơi đây, tuyệt không một nấm mồ. Thì ra nơi nào càng đông người càng lắm mồ mả, hiện tượng chết chóc xảy ra càng nhiều ở nơi có nhiều người sống. Trên ngọn đồi hoang vu sáng mùa xuân nọ, tôi bỗng thâm nhập lời kệ trong kinh Thủ-lăng-nghiêm: “sinh diệt diệt dĩ, tịch diệt hiện tiền”. Tịch diệt không phải là cái gì đối lập với sinh diệt, mà là một trạng thái vượt ngoài sinh diệt, hệt như ngọn đồi sáng mùa xuân ấy, không có gì ồn náo thuộc đời sống con người (sinh), nhưng cũng không có vẻ gì chết chóc của bãi tha ma (diệt). Nó ở ngoài sự sinh diệt của con người. Tình trạng vượt ngoài sinh diệt ấy có lẽ là Niết-bàn tịch diệt, không còn đối đãi giữa sống và chết.



 
tịch mịch ký



Một buổi chiều trở về am cốc sau khi ra suối giặt giũ, tôi nghe cái thất gỗ của một vị ở trong rừng vừa cháy rụi trong khi vị ấy đi vắng. Gặp dịp Thầy ghé thăm, nghe chuyện cháy nhà, Thầy bảo tôi: “ở một mình nguy hiểm như vậy, con nên trở về là hơn. Chỉ có bậc thánh mới sống độc cư được”. Tôi cố biện luận, chỉ tại vị ấy không cẩn thận khi nấu lò dầu hôi. Ngày rộng tháng dài, tôi nghĩ nên làm cái gì chiếm lâu thời gian, bèn mượn bộ kinh Hoa-nghiêm về tụng. Tôi được cảnh cáo tụng kinh ấy đổ nghiệp dữ lắm. Tôi thường lấy làm khó chịu khi nghe ai nói vậy, và nghĩ: Tụng kinh thì tiêu nghiệp chứ sao lại đổ nghiệp được? Nếu có gì xảy ra thì không tụng cũng xảy ra,  và có lẽ còn trầm trọng hơn.

Quả nhiên khi tụng đến quyển thứ ba, tôi nghe rần rật phía bếp. Dòm qua khe vách ván ngăn điện Phật với chỗ nấu ăn, tôi thấy lò dầu hôi đặt trên cái ghế gỗ dài đang bốc lửa ngùn ngụt. Thì ra tôi quên khuấy mình đã đặt trên đó một nồi gạo, nên cũng quên coi chừng lúc cơm sôi. Bỏ chuông mõ đi vòng ra xem, tôi thấy cả lò dầu hôi bốc lửa trên sát trần nhà. Bước ra khỏi am tôi đứng ngoài nhìn lửa lóe ra qua những khe ván mà không biết phải làm gì cả. Tôi chỉ nhớ thỉnh tượng Phật và bộ kinh ra theo, còn lại bao nhiêu tôi cầm bằng như đã cháy. Cũng may ngay lúc đó một cô tạt ngang trông thấy bèn chạy ra ngõ kêu lớn: “Cứu với! Cháy nhà”. Khi ấy tôi mới sực nhớ là mình quên kêu cứu. Mà có nhớ tôi cũng không kêu được như vị ấy.

Con người nói chung có những lối xử sự truyền thống trong những hoàn cảnh như vậy. Phần tôi, kinh nghiệm “cháy nhà” quá mới mẻ nên chỉ biết lặng người đứng nhìn. Khi nghe kêu cứu cháy nhà, tôi mới nhận ra đấy là một cảnh cháy nhà thật sự, như trăm ngàn đám cháy khác. Một cô vác cuốc đi ngang, nghe kêu “lửa!” bèn tạt vào. Cô vòng ra phía nhà bếp, dùng cái cuốc khều một cái bằng cách nào không biết mà lùa ra được cùng một lúc vừa ghế dài, vừa lò dầu hôi đặt trên ghế, vừa nồi cơm đặt trên lò. Tất cả ngần ấy thứ lại phải len lỏi qua một tấm màn treo cửa bằng sợi nylon lòng dòng do tôi đã dư công ngồi xé vụn ra cho thật mảnh! Nhìn đống lửa cô đã kéo ra được, tất cả mọi người đều ngạc nhiên, chính cô cũng ngạc nhiên không kém! Căn nhà trở lại nguyên vẹn không một vết cháy sém, mặc dù vách trần đều bằng ván, lại gặp mùa gió. Những người đã chứng kiến cảnh ấy mỗi khi nghĩ lại đều cho là một phép mầu.

Vị cho mượn bộ kinh nhắc lại một cách đắc thắng: “Đó, tụng kinh Hoa-nghiêm đổ nghiệp thấy không”. Tôi vẫn cãi, chính nhờ tụng Hoa-nghiêm nên đáng lẽ cháy nhà mà khỏi cháy. Nhưng tôi cũng kiếm cớ trả lại bộ kinh, lại dẹp luôn lò dầu hôi vĩnh viễn. Tôi khởi sự đi khất thực những am thất quanh vùng một thời gian rồi cũng chán, ở lì trong thất, định tuyệt thực thử được bao lâu. Nhưng vừa tĩnh tọa xong bước ra hành lanh đã thấy một rá cơm và thức ăn ai để sẵn. Những thí chủ đến giờ ăn không thấy tôi, đã tự động mang cơm lại.

Giữa lúc tiến thối lưỡng nan, tôi được thư cháu viết: “Thiên hạ đều thích núi rừng, biển khơi, hải đảo, vì ở đó họ tìm thấy sự tĩnh mịch bao la của tâm mình. Nhưng cháu sẽ tự biến mình làm núi rừng, hải đảo, để người ta khỏi mất công tìm kiếm”. Lời cháu như khuyến khích tôi trở về thành, nhưng thâm tâm tôi vẫn nghĩ có lẽ vì thiếu duyên phước nên tôi mới không được cư trú ở núi rừng như lời Thế Tôn dạy. Và rừng núi từ đây mãi mãi là một nơi quê hương thân thiết mà tôi luôn muốn quay về…



 
tịch mịch ký 1



TỊCH MỊCH KÝ
Tôi muốn nghĩ Di-đà từ phụ đang gọi tôi, hơn là tôi phải niệm danh hiệu ngài. Tôi chỉ cần lắng nghe tiếng gọi thâm sâu tha thiết ấy từ tâm giới, để trở về tự tánh bản lai thanh tịnh. Ai đã từng may mắn có một bậc Tôn sư thì sẽ thấy điều này một cách cụ thể: Một bậc Tôn sư mà mỗi khi người gọi đến, thì chúng ta dù ở đâu, đang bận công việc gì, cũng sẽ gác lại mọi sự để đáp ứng lời gọi với một tấm lòng trìu mến hân hoan. Toàn thể kinh Di-đà chính là lời gọi ấy, một lời gọi tha thiết hùng tráng kêu gọi chúng ta khước từ, xả bỏ, vượt qua bên kia hiện tượng giới phù du, hiện tượng giới lẫy lừng vô thường, khổ, vô ngã.

Kinh dạy rằng khắp sau phương Đông, Tây, Nam, Bắc, dưới, trên, đều có vô số Phật đang xuất tướng lưỡi dài rộng trùm khắp pháp giới để nói lên sự nhiệm mầu của thế giới Cực-lạc: phải chăng thế có nghĩa là mỗi lá cây ngọn cỏ đều là thông điệp của Như Lai nhắc nhở ta trở về tịch diệt tướng, nguồn gốc của vạn pháp sinh diệt. Chúng ta chẳng khác gì gã lãng tử nghèo kiết say bí tỉ nằm ngủ quên trong nhà một người bạn. Thế giới này đây cũng chỉ là nhà một người bạn, trong đó mọi người đang say rượu ngũ dục. Đại hạnh thay cho kẻ nào đã thờ Di-đà từ phụ như đấng Tôn sư, như bậc mẹ hiền, để cảm nghe tiếng gọi vô thanh và bỗng tỉnh rượu, vụt đứng dậy như chiếc lò xo bật tung, rũ sạch cơ trường mộng trong một chớp mắt, để ngoan ngoãn bước theo đấng Tôn sư, bậc mẹ hiền đang duỗi tay nâng đỡ.



 
tịch mịch ký 2



Đọc The Old Man And The Sea
Đọc lại “The old man and the sea” của Hemingway, ngẫm thân phận làm người với tất cả những tranh đấu, thất bại, khổ đau của nó mà thấm thía. Nhớ có một văn sĩ Pháp hình như là Malebranche, nói “la seule chose qui dépend de nous, c’est de rendre nos souffrances meritoires” (điều duy nhất ta chủ động được, ấy là làm sao cho những khổ đau của mình trở nên sáng giá) tưởng cũng còn lạc quan quá, so với quan điểm Hemingway trong tác phẩm cô đọng kia. Chuyện kể một ông già cô đơn chống chọi với một con cá lớn ngoài biển cả, đến khi hạ được nó cột vào thuyền để bơi về thì giữa đường bị cá mập rỉa hết cả thịt, về đến bờ chỉ còn bộ xương vô dụng.

Con cá tượng trưng vừa sự thành công vừa sự thất bại của con người trước định mệnh. Nó là hình ảnh một kẻ đối địch xứng đáng của con người, gần như một bạn tri kỷ của một tay anh hùng lâm vào cái thế phải giết người mình rất phục, có lẽ người duy nhất mình khâm phục. Còn gì éo le cho bằng! và điều mâu thuẫn là, hình như sự chiến đấu và chiến thắng chỉ oanh liệt khi kẻ địch và một tay ngang sức với ta, một tay khí phách anh hùng mà ta phải xuất mười thành công lực mới hạ nổi: “À vaincresans peril on triomphe sans gloire” (chiến thắng không gian khó thì chẳng vẻ vang gì). Nhưng khi hạ một người như vậy thì cũng như để mất đi một người bạn tri âm.



 
tịch mịch ký 3



Đời ta không còn ý nghĩa gì nữa, cho nên chiến thắng đồng thời cũng là chiến bại. Nhưng đó lại là định mệnh của con người. Ngư ông suy nghĩ: “Ta sinh ra để làm ngư ông cũng như con cá phải làm cá. May thay ta không phải giết những người bạn khác của ta như mặt trời, mặt trăng và những vì sao”. Một cuộc đời bình lặng không chiến đấu với một cái gì cả thì đã đành là không đáng sống. Chiến đấu với một địch thủ tầm thường, hèn nhát, mà ta cầm chắc phần thắng trong tay thì cũng là một sự chiến đấu vô vị buồn tẻ. Nhưng khi đã gặp “kỳ phùng địch thủ” thì đó là “bạn tri kỷ trước sau mấy người!” Con cá đã chiến đấu suốt  ba ngày liền với ngư ông dưới đáy biển một cách anh dũng, nó lôi chiếc thuyền của ngư ông ra tận ngoài khơi, lôi đi trong im lặng, trong đau đớn của cả hai: con cá đau đớn vì lưỡi câu móc họng, ông già đau vì phải giữ dây câu bám sát cá suốt ba ngày liền.

Nhưng cả hai gan lì chịu đựng cho tới khi con cá chết. Nhưng khi đó, sự thành công của ngư ông cũng khiến ông mệt nhọc thêm bội phần: phải lôi xác cá về nhà, và từ đấy bắt đầu cuộc chiến đấu mới với phường tiểu nhân cá mập chực ăn có trên sự vinh quang của người khác: lũ cá mập rượt theo rỉa hết thịt con cá. Ngư ông giết được vài ba con, nhưng rốt cuộc chúng cũng ăn hết thịt chỉ còn bộ xương khi đến bờ. Tội nghiệp con cá: khi sống nó đã là một địch thủ oanh liệt của ngư ông, một sự tao ngộ kỳ phùng trong đời ông, nhưng đến khi còn bộ xương thì thiên hạ lại lầm là xương cá mập của phường tiểu nhân vô lại. Ấy là “hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn”. “vậy điều tốt nhất có lẽ không nên giết con cá. Nhưng cha ông mình sinh mình ra giữa biển, mình phải làm ngư phủ cũng như con cá phải làm cá. Có lẽ giết cá là một cái tội, mặc dù mình phải giết để tự nuôi sống và nuôi sống nhiều người khác, nhưng người mà hầu hết đều không xứng đáng ăn thịt con cá anh hùng kia. Nhưng nếu vậy thì mọi sự đều là tội lỗi. Cuộc đời đã khá rắc rối cho dù không có ý niệm về tội lỗi kèm theo”…



 
tịch mịch ký 4




MỤC LỤC:
Mùa Xuân Nhớ Rừng
Sợ Và Run
Cái Đang Là
Một Mùa An Cư
Tịch Mịch Ký
Vườn Xưa
Xá Tội Vong Nhân
Con Kiến
Sự Thật Khó Nghe
Đường Đi Năm Cũ
Sống Đạo
Chùm Hoa Thiên Lý
Dư Âm Từ Phụ
Những Ngày Chưa Xa
Chị Ơi, Mẹ Không Còn Nữa!
Tiêu Diêu Ký
Tình Yêu Vô Trú
Chó Và Mèo
Bụi Nào Lấm Được
Lòng Thương Như Phật
Sát-Na Vĩnh Cửu
Khổ Và Niết-Bàn





 
thông tin cuối bài viết 2
 
thông tin cuối bài viết 1
     

 

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây